خاله فر

اولین دامنه تاکستانیها ||| برای من و تو و ما

هاست ارزان

«بلندی‌های تات‌نشین» ساخته می‌شود/ مستندی درباره قوم تات ایران

«بلندی‌های تات‌نشین» ساخته می‌شود/ مستندی درباره قوم تات ایران

شناسهٔ خبر: 4032028 –
«بلندی‌های تات‌نشین» عنوان مستند تازه رهبر قنبری است که به زودی با حمایت مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی کلید می خورد.

به گزارش خبرگزاری مهر، مستند «بلندی‌های تات‌نشین» درباره تاریخ، هویت و زبان قوم تات در ایران است که غالبا در سرزمین‌های مرتفع کشور زندگی کرده‌اند؛ قومی که سرکوب‌شدگان دوره عرب‌ها، مغول‌ها و آرامی‌ها هستند و آرام آرام به ارتفاعات رانده شده‌اند.

قنبری درباره دلیل انتخاب این موضوع برای ساخت مستند جدید خود گفت: من از بچگی با قوم تات برخورد داشتم و می‌خواستم بفهمم چرا به این قوم تا این حد بی‌توجهی شده است!

وی افزود: با گروه تولید قصد داریم تا دو هفته دیگر به ارتفاعات شهرهای خلخال، طارم، الموت، دیلمان، لوشان سفر کرده و اقدام به فیلمبرداری کنیم. شهرهای دیلمان، تاکستان، بوئین زهرا و بجنورد هم در فاز بعدی فیلمبرداری خواهند بود.

قنبری معتقد است اگر برنامه‌ریزی دقیقی انجام شود، فیلمبرداری این مستند تا پایان مردادماه به اتمام رسیده و مهیای حضور در جشنواره سینماحقیقت خواهد شد.

وی در پایان گفت: «بلندی‌های تات‌نشین» مستندی شاعرانه است که در آن شاهد سفر یک نوازنده‌ شاعر تات میان اقوام خودش هستیم که هر آنچه می‌بیند، می‌نویسد و در گفتگو با خودش بازگو می‌شود. در این مستند با زبان، شعر و گفتارهای مردم تات آشنا خواهیم شد.

این مستند ۸۰ دقیقه‌ای راوی ندارد و تنها برای بخش‌هایی از گفتار مردم تات که فهم آن سخت است از زیرنویس فارسی استفاده خواهد شد.

عوامل تولید این فیلم مستند عبارتند از نویسنده، کارگردان و تهیه‌کننده: رهبر قنبری، فیلمبرداران: عبدالله شکری و حامد نامور، تدوین‌گر: حسین پیروزیان، مدیر تولید: امیرهوشنگ فراهانیان، دستیار کارگردان: امیررحمت حیدری، تهیه شده در مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی

تات زبانان جهان

نام(های) قدیمی :سیاه‌دهن

جمعیت  : ۹۹٬۸۴۱ نفر(تا سال 1390)

زبان‌ گفتاری: تاتی، ترکی ، فارسی

مذهب:شیعه, یهودی(تعداد کم)

ارتفاع از سطح دریا: ۱۲۶۵ متر

ره‌آورد: انگور

شهرستان تاکستان یکی از شهرستان‌های استان قزوین ایران است. مرکز این شهرستان، شهر تاکستان است. خرمدشت، اسفرورین، نرجه و ضیاءآباد دیگر شهرهای آن هستند. نام پیشین این شهر- یعنی قبل از سال ۱۳۱۴ -سیاه‌دهن (به تاتی: سیادون) بوده است. شهرستان تاکستان، مهمترین منطقهٔ تات‌نشین ایران و حتی جهان است

معرفی تات زبانان جهان:

ﺟﺰﺍﯾﺮ ﺯﺑﺎﻥ ﺗﺎﺗﯽ ﻭ ﮔﻮﯾﺶ ﻫﺎﯼ ﺯﺑﺎﻥ ﭘﻬﻠﻮﯼ ﺑﺎﺳﺘﺎﻥ ?

ﺯﺑﺎﻥ ﺗﺎﺗﯽ ﺩﺭ ﻗﺰﻭﯾﻦ ﻭ ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻥ ﻭ ﻗﻔﻘﺎﺯ ﻭ ﺧﺮﺍﺳﺎﻥ ﻭ ﭘﯿﻮﻧﺪ ﻫﺎ ﺑﺎ ﺯﺑﺎﻥ ﻫﺎﯼ ﻃﺒﺮﯼ
‏( ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﯽ‏) ﻭ ﮔﯿﻠﮑﯽ ﻭ ﺗﺎﻟﺸﯽ ﻭ ﮔﺮﻭﻩ ﺯﺑﺎﻥ ﻫﺎﯼ ﮐﺮﺩﯼ
ﺩﺭ ﺟﺴﺘﺎﺭ ﭘﯿﺸﯿﻦ ‏( 1‏) ﻓﺸﺮﺩﻩ ﺍﯼ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺯﺑﺎﻥ ﺗﺎﺗﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﮐﻪ ﺍﻣﺮﻭﺯﻩ ﮔﻮﯾﺸﻮﺭﺍﻥ ﺁﻥ
ﺑﺼﻮﺭﺕ ﺟﺰﺍﯾﺮﯼ ﺩﻭﺭ ﺍﺯ ﻫﻢ ﺷﺪﻩ ﺍﻧﺪ ، ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻪ ﺷﺪ . ﺩﺭﯾﺎﻓﺘﯿﻢ ﮐﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﺗﺎﺗﯽ ، ﺯﺑﺎﻧﯽ ﺍﺯ
ﺩﺳﺘﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﻫﺎﯼ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺷﻤﺎﻝ ﻏﺮﺑﯽ ﺍﺳﺖ ﻭ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﮔﻮﯾﺶ ﻫﺎﯼ ﺑﺎﺯﻣﺎﻧﺪﻩ ﺍﺯ ﺯﺑﺎﻥ ﭘﻬﻠﻮﯼ
ﺍﺳﺖ . ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﭘﺴﺖ ﺑﻪ ﭘﯿﻮﻧﺪ ﻣﯿﺎﻥ ﮔﺮﻭﻩ ﻫﺎﯼ ﺯﺑﺎﻥ ﺗﺎﺗﯽ ﺍﻣﺮﻭﺯﯾﻦ ﺑﺎ ﺯﺑﺎﻥ ﭘﻬﻠﻮﯼ ﺑﺎﺳﺘﺎﻥ
ﻭ ﺩﯾﮕﺮ ﮔﻮﯾﺶ ﻫﺎﯼ ﺍﻣﺮﻭﺯﯾﻦ ﺑﺎﺯﻣﺎﻧﺪﻩ ﺍﺯ ﺯﺑﺎﻥ ﭘﻬﻠﻮﯼ ﺧﻮﺍﻫﯿﻢ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ .
ﺯﺑﺎﻥ ﻃﺒﺮﯼ ‏( ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﯽ‏) : ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺩﺭ ﺟﺴﺘﺎﺭ ﭘﯿﺸﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ ، ﺯﺑﺎﻥ ﻃﺒﺮﯼ ﻫﻢ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ
ﮔﻮﯾﺶ ﻫﺎﯼ ﺑﺎﺯﻣﺎﻧﺪﻩ ﺍﺯ ﺯﺑﺎﻥ ﭘﻬﻠﻮﯼ ﺑﺎﺳﺘﺎﻥ ﻫﺴﺖ ﻭ ﯾﮑﯽ ﺩﯾﮕﺮ ﺍﺯ ﺯﺑﺎﻥ ﻫﺎﯼ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ
ﺷﻤﺎﻝ ﻏﺮﺑﯽ ﮐﻪ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﻭﺍﮊﮔﺎﻥ ﺯﺑﺎﻥ ﻃﺒﺮﯼ ، ﺑﻮﯾﮋﻩ ﺑﺎ ﺯﺑﺎﻥ ﺗﺎﺗﯽ ﮔﻮﯾﺶ ﺍﺭﺩﺑﯿﻠﮏ ‏( ﺩﺭ
ﻗﺰﻭﯾﻦ‏) ﻭ ﺯﺑﺎﻥ ﺗﺎﺗﯽ ﮔﻮﯾﺶ ” ﻃﯿﺨﻮﺭ” ﻫﻤﺴﺎﻧﯽ ﺩﺍﺭﺩ . ﺩﺭ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﭘﺴﺖ ﺑﻪ ﭼﻨﺪ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ
.
ﺯﺑﺎﻥ ﮔﯿﻠﮑﯽ : ﺩﺭ ﮔﯿﻼﻥ ، ﮔﻮﯾﺶ ﺭﻭﺩﺑﺎﺭ ﻭ ﺩﺭ ﻗﺰﻭﯾﻦ ﮔﻮﯾﺶ ﺗﺎﺗﯽ ﺍﻟﻤﻮﺕ ﺑﺎ ﺯﺑﺎﻥ ﺗﺎﻟﺸﯽ
ﻧﺰﺩﯾﮑﯽ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﺩﺍﺭﺩ . ﺧﻮﺩ ﺯﺑﺎﻥ ﮔﯿﻠﮑﯽ ﻫﻢ ﺭﯾﺸﻪ ﭘﻬﻠﻮﯼ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﻭ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﻭﺍﮊﮔﺎﻥ ﺁﻥ
ﺩﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﭘﻬﻠﻮﯼ ﻣﻌﻨﺎﯾﯽ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺍﻣﺮﻭﺯﯾﻦ ﮔﯿﻠﮑﯽ ﺩﺍﺭﻧﺪ .
ﺯﺑﺎﻥ ﺗﺎﺗﯽ ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻥ : ﻣﺴﻌﻮﺩﯼ ﻣﻮﺭﺥ ﻋﺮﺏ ﺩﺭ 1100 ﺳﺎﻝ ﭘﯿﺶ ﻭ ﺍﺑﻮ ﻋﺒﺪﺍﻟﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ
ﺍﺣﻤﺪ ﻣﻘﺪﺳﯽ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ 375 ﻫﺠﺮﯼ ﻗﻤﺮﯼ ‏( 1028 ﺳﺎﻝ ﭘﯿﺶ ‏) ﻭ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ” ﺍﺣﺴﻦ
ﺍﻟﺘﻘﺎﺳﯿﻢ ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺍﻻﻗﺎﻟﯿﻢ” ﺍﺯ ﺯﺑﺎﻥ ﭘﻬﻠﻮﯼ ﺩﺭ ﺗﺒﺮﯾﺰ ﻭ ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻥ ﯾﺎﺩ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﻧﺪ . ﺍﺷﻌﺎﺭ
ﺷﯿﺦ ﺻﻔﯽ ﺍﻟﺪﯾﻦ ﺍﺭﺩﺑﯿﻠﯽ ، ﻧﯿﺎﯼ ﺩﻭﺩﻣﺎﻥ ﺻﻔﻮﯼ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﺗﺎﺗﯽ ﺩﺭ ﺩﺳﺖ ﻫﺴﺖ .
ﺍﻭﻟﯿﺎ ﭼﻠﺒﯽ ، ﺳﯿﺎﺡ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﻋﺜﻤﺎﻧﯽ ‏( 1682-1611‏) ﮐﻪ ﺍﺯ ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻥ ﻭ ﺗﺒﺮﯾﺰ ﺩﯾﺪﺍﺭ
ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ، ﻫﻢ ﺍﺯ ﺯﺑﺎﻥ ﭘﻬﻠﻮﯼ ﺩﺭ ﺗﺒﺮﯾﺰ ﻭ ﻧﺨﺠﻮﺍﻥ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﻮﺩ .
ﺣﻤﺪﺍﻟﻠﻪ ﻣﺴﺘﻮﻓﯽ ﻗﺰﻭﯾﻨﯽ 740 ﻫﺠﺮﯼ ﻗﻤﺮﯼ ‏( 674 ﺳﺎﻝ ﭘﯿﺶ ‏) ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ” ﻧﺰﻫﺖ
ﺍﻟﻘﻠﻮﺏ” ﺯﺑﺎﻥ ﻣﺮﺩﻡ ﺯﻧﺠﺎﻥ ﻭ ﺗﺒﺮﯾﺰ ﻭ ﺍﺭﻭﻣﯿﻪ ﻭ ﺗﺎﻟﺶ ﺭﺍ ﭘﻬﻠﻮﯼ ﺧﻮﺍﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩ .
ﻋﺒﺎﺳﻘﻠﯽ ﺁﻗﺎ ﺑﺎﮐﯿﺨﺎﻧﻮﻑ ﻣﻮﺭﺥ ﺑﺎﺩﮐﻮﺑﻪ ﺍﯼ ‏(ﺑﺎﮐﻮ ﺍﻣﺮﻭﺯﯼ ﺩﺭ ﺟﻤﻬﻮﺭﯼ ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻥ‏) ،
170 ﺳﺎﻝ ﭘﯿﺶ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ “ﮔﻠﺴﺘﺎﻥ ﺍﺭﻡ” ، ﻫﻢ ﺍﺯ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ‏( ﺷﺎﯾﺪ ﮔﻮﯾﺸﯽ ﺍﺯ ﺗﺎﺗﯽ ‏)
ﺩﺭ ﺑﺎﺩﮐﻮﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﻮﺩ . ﻭﺍﻟﺘﺮ ﻫﻨﯿﻨﮓ ﭘﮋﻭﻫﺸﮕﺮ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ، ﺯﺑﺎﻥ ﺭﺍﺳﺘﯿﻦ ﻣﺮﺩﻡ ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻥ ﺭﺍ
ﻧﻪ ﺗُﺮﮐﯽ ، ﮐﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﺗﺎﺗﯽ ﻣﯿﺪﺍﻧﺪ .
ﺩﺭ ﺧﺮﺍﺳﺎﻥ ﺷﻤﺎﻟﯽ ﻃﻮﺍﯾﻔﯽ ﺍﺯ ﺗﺎﺕ ﻫﺎ ﺯﺑﺎﻥ ﻫﺎ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﻣﯿﮑﻨﻨﺪ .
ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﺗﺎﺕ ﺯﺑﺎﻥ ﻫﺎ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﻫﺎﯾﯽ ﭼﻮﻥ ﺍﺷﺘﻬﺎﺭﺩ ﻭ ﺑﻮﺋﯿﻦ ﺯﻫﺮﺍ ﻭ ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻥ ﺩﺭ
ﻗﺰﻭﯾﻦ ﻣﯿﺒﺎﺷﺪ . ﮐﻪ ﮔﻮﯾﺶ ﺗﺎﺗﯽ ” ﺍﺷﺘﻬﺎﺭﺩ” ﺭﺍ ﺩﺳﺖ ﻧﺨﻮﺭﺩﻩ ﺗﺮﯾﻦ ﺁﻥ ﺩﺍﻧﺴﺘﻪ ﺍﻧﺪ .
ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﺯﺑﺎﻥ ﺗﺎﺗﯽ
ﺑﭽﻪ ‏( ﻓﺎﺭﺳﯽ ‏) / ﺯﺍﺭﯾﻦ ، ﺑﺎﻻ ‏( ﺗﺎﺗﯽ ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻥ‏) / ﺯﺍﺭﻭ ‏( ﺗﺎﺗﯽ ﺳﮕﺰ ﺁﺑﺎﺩ ‏) / ﻭﭼﻪ ‏( ﺗﺎﺗﯽ
ﺍﺭﺩﺑﯿﻠﮏ ‏) / ﻋﯿﺎﻝ ‏( ﺗﺎﺗﯽ ﺯﯾﺎﺭﺍﻥ‏) / ﻭﭼﻪ ‏( ﺗﺎﺗﯽ ﻃﯿﺨﻮﺭ‏) / ﻭﭼﻪ ‏( ﺯﺑﺎﻥ ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﯽ ‏)
ﺩﺳﺖ ‏( ﻓﺎﺭﺳﯽ‏) / ﺑﺎﻝ ‏( ﺗﺎﺗﯽ ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻥ ‏) / ﺑﺎﻝ ‏( ﺗﺎﺗﯽ ﺳﮕﺰ ﺁﺑﺎﺩ ‏) / ﺑﺎﻝ ‏( ﺗﺎﺗﯽ ﺍﺭﺩﺑﯿﻠﮏ ‏) /
ﺑﺎﻝ ‏( ﺗﺎﺗﯽ ﺯﯾﺎﺭﺍﻥ‏) / ﺑﺎﻝ ‏( ﺗﺎﺗﯽ ﻃﯿﺨﻮﺭ‏) / ﺑﺎﻝ ‏( ﺯﺑﺎﻥ ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﯽ‏)
ﺧﻮﺍﻫﺮ ‏( ﻓﺎﺭﺳﯽ ‏) / ﺧﻮﺍﮐﻪ ‏( ﺗﺎﺗﯽ ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻥ‏) / ﺧﻮﺍﭼﻪ ‏( ﺗﺎﺗﯽ ﺳﮕﺰ ﺁﺑﺎﺩ‏) / ﺧﺎﺧﻮﺭ ‏( ﺗﺎﺗﯽ
ﺍﺭﺩﺑﯿﻠﮏ ‏) / ﺧﻮﺁﺭ ‏( ﺗﺎﺗﯽ ﺯﯾﺎﺭﺍﻥ‏) / ﺧﻮﺁﺭ ‏( ﺗﺎﺗﯽ ﻃﯿﺨﻮﺭ ‏) / ﺧﺎﺧﺮ ‏( ﺯﺑﺎﻥ ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﯽ